Bir çok tuzlu su takvaryumu tutkunları, deneyimlerinin bir noktasında Aiptasia Anemonuyla uğraşmak zorunda kalır. Size dayanıklı ve hayatta kalma odaklı bu organizmanın akvaryumunuza nasıl geldiğinden ve orada nasıl geliştiğiniden bahsedeceğim. Elbette nasıl kurtulacağınız konusuna da deyineceğim ama o başka bir hikaye. Önce düşmanımızı tanımaya ve anlamaya çalışalım.
Aiptasia anemonlarını içeren hikayeler genellike hep aynı şekilde başlar; Aniden yeni eklenen canlı kaya parçası veya mercan parçası üzerinde küçük bir anemon görülür, sadece bir “bebek”. Ancak kısa süre sonra o “bebek” ikiye, sonra beşe, sonra da daha fazlasına bölünere akvaryumunuzda harika bir halı görevi göremeye başlar.
Aiptasia Anemonu Nedir?
Simbiyotik bir knidria olarak sınıflandırılan Aiptasia Anemonları, tropikal denizlerde bulunan yaygın bir organizmadır. Sıcak tropikal okyanuslarda doğan diğer canlıların aksine, Aiptasia çok çeşitli su kalitesi koşullarında ve su tuzluluklarında yaşayabilir. Uyum sağlayabilen yapısı, çeşitli tuzlu su tanklarında gelişebileceği anlamına gelir.
Aiptasia anemonu küçük sarı, kahverengi veya renksiz bir mercana benzer. Ayçiçeği gibi bir başı ve dokunaçları çıkan bir sapı vardır. İlk başta küçük görünebilirler ancak 5 cm den uzun olabilirler. Olgunlaştıklarında hareket ettikçe hızla çoğalabilirler ve başka bir sapa dönüşmek için geride doku bırakırlar.
Bu fırsatçı anemonlar, polip gövdeli ve dokunaçlarla çevrili bir ağız diskine sahip minyatür palmiye ağaçlarına benzemeleriyle tanımlanabilir. Aiptasia anemonu’nun birçok farklı türü vardır; bazı çeşitleri şeffafken, diğerleri çoğunlukla açık kahverengi veya ten rengindedir ve boyutları birkaç santimetreden 10 cm ye kadar değişir.
Hem eşeyli hem de eşeysiz olarak üreyebilirler. İkincisi en yaygın olanıdır. Hücrelerin küçük bir parçası anemonun pedal diskinden ayrılır ve yeni, belirgin bir Aiptasia oluşturur. Bir bebek oluşturmak için ayrılan bu hücreler ya yüzerek uzaklaşabilir ve yeni bir koloni başlatabilir ya da anemonun olduğu kayaya bağlı kalıp ebeveynin etrafında yeni anemonlar yetiştirebilir.
Bu yeni aiptasia’lar ebeveynin tam klonları olacaktır. Bazı koşullar altında aiptasia eşeyli olarak üreyecektir. Bu akvaryumlarda daha az yaygındır. Eşeyli üremede, farklı cinsiyetlerden bireysel aiptasialar, döllenmenin gerçekleşeceği su sütununa erkek veya dişi gametler bırakacaktır.Döllenme gerçekleştiğinde zigot serbest yüzen bir planula lavına dönüşecek ve daha sonra bir yere yerleşerek yeni bir polipe dönüşecektir.
Hangi Aiptasia Anemonu?
Tuzlu su akvaryumcusunun karşılaşması muhtemel iki ana anemon otostopçusu vardır. Birincisi Aiptasia sp. Anemone’dur; ikincisi ise Manjano Anemone – Anemonia manjano’dur (eskiden majano ve yaygın olarak Majano Anemone, Anemonia Majano, Manjo Anemone olarak bilinir). Her ne kadar Manhjano daha sevimli renkli ve güxzel görünse de, İki anemon arasında ayrım yapabilmek önemlidir çünkü Aiptasia istilasına karşı kullanılan ilaçlar hiç biri Manjano Anemone’da etkili bir şekilde (ya da hiç) işe yaramayacaktır.
Aiptasia Anemonu Neden Zararlıdır?
Basitçe anlatmak gerekirse, aşırı hızlı üreme potansiyeline sahiptirler ve bu da bu çirkin küçük kahverengi anemonların daha önce de bahsettiğim gibi akvaryumunuzda halılar oluşturmasıyla sonuçlanır.
Daha da önemlisi, çok güçlü sokma hücrelerine sahiptirler ve bir resif akvaryumu sahibiyserniz, yayılmak için bitmek bilmeyen arayışlarında mercanları ve diğer akvaryum sakinlerini sokarak yer kapmak için akvaryumunuzu bir savaş alanına çevirebilirler.
Ayrıca aşırı derecede büyümelerine izin verirseni, sadece mercanlarınızla yetinmeyerek, hareketsiz omurgasızları ve hatta balıkları bile öldürüp tüketebilirler!
Bana Dokunmayan Yılan Bin Yaşasın!
Açıkcası bir zamanlar ben de bu gruba dahildim. “Abi hiç dokunma, dokunursan çoğalır. Bana zararı yok, kimseye zararı yok, takılıyor tek başına” Büyük hata!
Hepimiz hayatlarımızda çok meşkuluz ve kabullenmek lazım ki büyük bir çoğunluğumuz düzenli akvaryum temizliğini bile nerdeyse hiç yapmıyor. Bazılarımı akvaryum camları sadece eve misafir gelecekse temizliyor. Ayrıca sürekli olarak bu sorunlarla uğraşmak da oldukça keyif kaçırıcı.
Bir aiptasia anemonu gördünüz ve benim gibi kendinize bunun akvaryumun kapağını açma zahmetine değmediğini söylüyorsunuz. Şimdi 3 tane var ama bitkinsiniz ve yarın alacaksınız. 8 tane var ama Netflix’te bir diziyi bitirmek istiyorsunuz, hafta sonu hepsini bitireceksiniz. Hafta sonu geliyor ama eşiniz sizin için işler ayarlamış ve yeni dolaplarınkurulması, rafların asılması gerekioyor.
Önümüzdeki hafta sonu geliyor ve akvaryumun her yerinde beliriyorlar. Şimdi çok büyük bir iş gibi görünüyor… ve böyle devam ediyor… artık umutsuzluğa kapılıyorsunuz, akvaryumunuz bir anemon yatağı, nereden başlayacağınızı bilmiyorsunuz, mercanlar ölüyor ve bir çıkış yolu göremiyorsunuz.
Eğer buradan bir şey çıkarabildiyseniz, Aiptasia popülasyon sınırlaması (gerçekçi olarak umut edebileceğiniz en iyi şey bu) tıpkı akvaryum camınızı yosunlardan temizlemek gibi haftalık bakım görevlerinizden biri olmalıdır.
Kapak Fotoğrafı: nt-labs.com
Kaynaklar:
- Aiptasia Control Options / https://www.liveaquaria.com/article/295/?aid=295
- 3 ways to get rid of Aiptasia in reef tanks / https://coralaxy.de/en/blog/how-to-get-rid-of-aiptasia-in-reef-tanks
- Methods of Aiptasia Control / https://www.reefcentral.com/forums/showthread.php?s=&threadid=803632
- Aiptasia Anemone Control and Information / https://www.saltyunderground.com/article/22-aiptasia-anemone-control-and-information
